1استفاده از گیاهان دارویی به منظور پیشگیری و درمان بیماری­ها از گذشته­های دور مورد توجه بوده است. برخی از گیاهان دارویی ایمن نیستند و برخی از آنها حتی سمی هستند و در صورت مصرف، سبب آسیب جدی بسیاری از اندام­ ها و دستگاه­های بدن می شوند. از این رو هدف از مطالعه حاضر مروری بر عوارض جانبی و تداخلات دارویی تعدادی از گیاهان دارویی پر استفاده در استان کرمان می باشد. عوارض جانبی و عدم موفقیت برخی از داروهای شیمیایی در درمان بیماری های صعب العلاج، هزینه کمتر و دسترسی آسان تر به داروهای گیاهی سبب افزایش مصرف خودسرانه گیاهان دارویی شده است. باور نادرستی در بین بسیاری از مردم وجود دارد مصرف گیاهان دارویی عوارض جانبی و اثرات سوء برجای نمی گذارند. نتایج مطالعه ی حاضر نشان داد مصرف خودسرانه و بیش از حد برخی از گیاهان دارویی عواقب زیان باری به دنبال دارد. علاوه بر این، مصرف بسیاری از گیاهان دارویی در شرایط مختلف منع مصرف دارند. همچنین گزارش های متعددی از وجود تداخلات گیاهان دارویی با یکسری داروهای شیمیایی نیز وجود دارد. بنابراین لازم است که گیاهان دارویی زیر نظر افراد آگاه و متخصص مصرف شوند تا از هرگونه عواقب و آسیب های احتمالی جلوگیری به عمل آید و فرد مصرف کننده بتواند بیشترین سود را از مصرف گیاهان دارویی ببرد.

سابقه و هدف: این مقاله، با توجه به شیوع لیشمانیوز جلدی و عدم قابلیت کنترل کامل بیماری، وجود گزارشهایی ازمقاومت دارویی، تحقیقات متناقض از عوارض جانبی داروها و به منظور مروری بر روشهای درمان دارویی، اثرات و عوارض آن در مبتلایان به لیشمانیوز جلدی و ارائه یک پروتکل برای درمان آن، تنظیم شده است. مواد و روشها: تحقیق به روش مروری از نوع تشریحی انجام گرفت. با مراجعه به سایت های اینترنتی، مروری بر مطالعات انجام شده و با استفاده از کلمات کلیدی مشخص، کلیه تحقیقاتی که در مورد پروتکل های درمانی و تاثیر و عوارض جانبی آنها انجام شده بود، مورد مطالعه قرار گرفته و در نهایت تعداد 66 مقاله واجد شرایط انتخاب و مورد بررسی واقع شد. نتیجه گیری و توصیه ها: با توجه به روش های مختلف درمانی لیشمانیوز جلدی و تاثیر و عوارض جانبی داروها به نظر می رسد استفاده از گلوکانتیم می تواند موجب اثر درمانی بیشتر و عوارض جانبی کمتر برای بیماران باشد.

زمینه و اهداف : در سال های اخیر عوارض و مشکلات دارویی چهارمین الی ششمین عامل مرگ و میر در ایالات متحده آمریکا تخمین زده شده، مرگ و میر ناشی از عوارض دارویی در طول یک سال بیش از مرگ و میر سالانه ناشی از تصادفات با وسایل نقلیه، سرطان پستان و ایدز گزارش شده است. با توجه به این شواهد، هدف اصلی این پژوهش مقایسه مدل های اپیدمیولوژیک در شناسایی سیگنال های عوارض دارویی در ایران می باشد.روش بررسی : در این پژوهش کلیه عوارض دارویی گزارش شده به مرکز فارماکوویژیلانس ایران از فروردن 1377 الی پایان آذر ماه 1383 مورد بررسی قرار گرفت و سه روش: Bayesian Confidence Propagation Neural Network (BCPNN)، Reporting Odds Ratio (ROR)، Proportional Reporting Ratio (PRR) جهت شناسایی سیگنال ها عوارض دارویی به کار گرفته شد. پس از انجام سه روش مذکور، سیگنال های شناسایی شده توسط هر سه نوع روش با توجه به معیارهای جدید بودن عارضه، جدی و شدید بودن عارضه و فراوانی گزارشات مورد مقایسه قرار گرفت.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که از فروردین 1377 الی پایان آذر ماه 1383، تعداد 6353 مورد گزارش حاوی 11130 عارضه دارویی به مرکز فارماکوویژیلانس ایران ارسال شده است. برای ترکیب های دارو– عارضه با فراوانی³3 , ³2 , ³1  به ترتیب معادل 2838، 872، 488 سیگنال توسط روش  PRR، 1120، 378، 235 سیگنال تولید روش BCPNN و 2722، 862 و 481 سیگنال توسط روش ROR شناسایی شد.به نظر می رسد که جدی بودن عارضه، تعداد موارد گزار شده از هر ترکیب دارو– عارضه و جدید بودن عارضه در فرآیند شناسایی و ارزیابی سیگنال های عوارض دارویی موثر می باشند. یافته ها نشان می دهد که روش BCPNN نسبت به سایر روش ها درصد بیشتری از عوارض جدی و شدید شناخته شده را در کل سیگنال های ردیابی شده به خود اختصاص می دهد.نتیجه گیری: بر اساس یافته ها پیشنهاد می گردد که روش های به کار رفته در این مطالعه جزو فعالیت های روتین مرکز فارماکوویژیلانس ایران گنجانده شود و روند تغییرات معیارهای مورد بررسی در طول زمان ارزیابی گردد.

1زمینه و هدف: گیاهان با منابع غنی از متابولیت های ثانویه و اثرات فارماکولوژیک و درمانی، مورد توجه بیماران، درمانگران طب سنتی و حتی طب نوین می باشند. در این مقاله با مرور منابع احتمالی ایجاد سمیت های گیاهی، ده گیاه دارویی شامل بادرنجبویه، بولاغ اوتی، گاوزبان، زنجبیل، اسفرزه، دارچین، رزماری، کاسنی، سنبل الطیب و خارشتر که در طب سنتی ایرانی مصرف بالایی دارند، مورد بررسی قرار گرفت. روش کار: جمع آوری اطلاعات با جستجو در مقالات و کتب علمی، در بانک های اطلاعاتی معتبر و با کلیدواژه های مرتبط به هر گیاه و بیماری های ایجاد شده توسط سموم گیاهی، با واژه های فارسی و انگلیسی، انجام گردید. فاصله زمانی بین سال های 2022-1991 نیز برای بررسی در نظر گرفته شد. یافته ها: در مطالعات ارزیابی سمیت حاد با مدل های حیوانی در برخی عصاره های گیاهی تیره لگومینوز، سمیت بالایی گزارش شده است (500 > LD50 >50 میلی گرم برکیلوگرم). همچنین استفاده از دوزهای بالا و مصارف طولانی مدت برخی ازگیاهان دارویی همچون بادرنجبویه، بولاغ اوتی و گاوزبان؛ سبب آسیب های کبدی، کلیوی و مشکلات قلبی گردیده است. به علاوه، ترکیباتی همچون آلکالوئیدهای پیرولیزیدین که در گیاهانی مثل گاوزبان وجود دارد گاهی به شکل سمی تبدیل شده و منجر به عوارض نامطلوب شده اند. همچنین تداخل مصرف هم زمان برخی گیاهان دارویی مانند سنبل الطیب با داروهای ضدصرع اثرات هم افزایی داشته است. نتیجه گیری: با وجود طیف وسیع ترکیبات شیمیایی موجود درگیاهان دارویی؛ مصرف این ترکیبات که به نظر طبیعی می باشند، ممکن است با عوارض نامطلوب گیاهی و سمیت نیز همراه باشد. در نتیجه از طریق این مطالعه و با بررسی خواص درمانی، بیوشیمیایی، سمیت و تعیین دوز سمی گیاهان دارویی اطمینان از مصرف و یا هشدار در استفاده از این منابع پرمصرف گیاهی، مشخص گردید.

سابقه و هدف: با توجه به گسترش روزافزون بیماری سل و میزان مرگ و میر ناشی از آن و عوارض ناشی از داروهای مورد استفاده در درمان سل جهت بررسی علایم بالینی – یافته های آزمایشگاهی و عوارض دارویی، این بررسی در مراجعه کنندگان مبتلا به سل بیمارستان لقمان حکیم تهران طی سال 75-1372 انجام گرفت.مواد و روشها: این پژوهش به روش توصیفی بر روی بیمارانی که با تشخیص سل بستری شده بودند صورت پذیرفت. از کلیه بیماران شرح حال گرفته شد، علایم بالینی ثبت گردید و آزمایش های فسفاتاز قلیایی SGOT، SGPT، Billirubin، CBC، CRP، PPD، ESR، PT و اسید اوریک به عمل آمد. پس از شروع درمان، آزمایش های SGPT، SGOT، PT، بیلی روبین، فسفاتاز قلیایی و اسید اوریک هر هفته تا پایان ماه اول درمان و سپس هر ماه تا پایان درمان انجام می گرفت و عوارض دارویی با آمار McNemar's ارزیابی شد.یافته ها: از 190 بیمار مورد بررسی، 51 درصد مرد و 49 درصد زن بودند. کمترین میزان سل در گروه سنی کمتر از 5 سال و بیشترین میزان سل در گروه سنی بالای 66 سال بود. از 190 بیمار مبتلا به سل، 56.3 درصد سل ریوی و 43.7 درصد سل خارج ریوی داشتند. مهم ترین علایم بالینی سل ریوی، تب (82 درصد)، سرفه و خلط (62.5 درصد)، تعریق شبانه (20 درصد)، تنگی نفس (16 درصد) و خلط خونی (11.2 درصد) بود. از 190 بیمار، 44.2 درصد اسمیر یا کشت مثبت خلط، 32.1 درصد بیوپسی مثبت و 33.6 درصد تشخیص بر اساس یافته های بالینی و Xray و آزمایش های گوناگون بود. 90 درصد بیماران، CBC نرمال، 94 درصد CRP مثبت، 69 درصد ESR بالا، 17 درصد PPD منفی، 25.8 درصد افزایش SGPT و SGOT متعاقب درمان، 18.4 درصد افزایش فسفاتاز قلیایی و 8.4 درصد افزایش بیلی روبین پس از شروع درمان داشتند و در 7.6 درصد اختلال PT پس از شروع درمان ایجاد شد.نتیجه گیری و توصیه ها: با توجه به افزایش آنزیم های کبدی و احتمال مسمومیت کبدی متعاقب درمان سل، به خصوص در بیماران با سن بالا، درمان با مقدار مناسب دارویی و توجه به عوارض کبدی دارو باید انجام گرفت.